Παράνομο κρίθηκε το σύστημα “Smart Policing” της ΕΛ.ΑΣ. – Ερωτήματα για τη διαχείριση 4 εκατ. ευρώ ευρωπαϊκών πόρων
Απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων απαγορεύει την ενεργοποίηση του συστήματος
Παράνομη κρίνεται η παραγωγική λειτουργία του συστήματος “Smart Policing” της Ελληνικής Αστυνομίας, σύμφωνα με την Απόφαση 45/2025 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Η απόφαση εκδόθηκε στο τέλος του 2025 και προβλέπει ρητά ότι το συγκεκριμένο σύστημα δεν μπορεί να τεθεί σε λειτουργία, καθώς δεν πληρούνται οι βασικές προϋποθέσεις νομιμότητας για την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά από πολυετή διαδικασία ελέγχου και εγείρει σοβαρά ζητήματα σχετικά με τη διαχείριση δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων, δεδομένου ότι το έργο είχε ήδη χρηματοδοτηθεί και παραδοθεί.
Σύμβαση ύψους 4 εκατ. ευρώ για τεχνολογία υψηλού ρίσκου
Το πρόγραμμα “Smart Policing” υλοποιήθηκε βάσει σύμβασης που υπογράφηκε το 2019 με ιδιωτική εταιρεία τεχνολογίας, συνολικού ύψους 4 εκατομμυρίων ευρώ. Το 75% του ποσού καλύφθηκε από ευρωπαϊκούς πόρους, μέσω του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας (Internal Security Fund – ISF).
Το έργο προέβλεπε την προμήθεια 1.000 φορητών «έξυπνων» συσκευών, με δυνατότητες αναγνώρισης προσώπου, λήψης και ταυτοποίησης δακτυλικών αποτυπωμάτων, καθώς και σάρωσης εγγράφων και πινακίδων οχημάτων, για χρήση σε επιτόπιους αστυνομικούς ελέγχους.
Έρευνα μετά από καταγγελία και πολυετή εξέταση της υπόθεσης
Η υπόθεση τέθηκε υπό διερεύνηση έπειτα από δημόσια ανάδειξη των ζητημάτων νομιμότητας και προστασίας προσωπικών δεδομένων από την οργάνωση Homo Digitalis, σε συνεργασία με διεθνές ερευνητικό δίκτυο. Ακολούθησε καταγγελία προς την Αρχή Προστασίας Δεδομένων, η οποία έκανε δεκτό το αίτημα και ξεκίνησε επίσημη έρευνα το 2020.
Παράλληλα με τη διαδικασία αυτή, το Ελληνικό Δημόσιο κατέβαλε κανονικά το σύνολο του συμβατικού ποσού και οι συσκευές παραδόθηκαν στην Ελληνική Αστυνομία το 2021. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το σύστημα χρησιμοποιήθηκε μόνο σε πιλοτικό επίπεδο και δεν τέθηκε ποτέ σε πλήρη παραγωγική λειτουργία.
Έλλειψη νομικής βάσης και απουσία εκτίμησης αντικτύπου
Στην Απόφαση 45/2025, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων επισημαίνει ότι δεν υφίσταται επαρκής νομική βάση για τη σκοπούμενη επεξεργασία δεδομένων μέσω του συστήματος “Smart Policing”. Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι δεν είχε διενεργηθεί έγκαιρα η προβλεπόμενη εκτίμηση αντικτύπου προσωπικών δεδομένων, ακόμη και κατά το στάδιο της πιλοτικής εφαρμογής.
Η Αρχή προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε ενεργοποίηση του συστήματος, υπό το ισχύον νομικό πλαίσιο, θα συνιστούσε παράνομη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων.
Ζήτημα διαφάνειας και λογοδοσίας για δημόσιους πόρους
Η απόφαση επιβεβαιώνει ότι οι ανησυχίες που είχαν διατυπωθεί ήδη από τα πρώτα στάδια υλοποίησης του έργου ήταν βάσιμες. Ταυτόχρονα, αναδεικνύεται το ερώτημα της αξιοποίησης 4 εκατομμυρίων ευρώ δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων για ένα σύστημα που, όπως αποδείχθηκε, δεν μπορούσε να λειτουργήσει νόμιμα.
Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη για αυστηρό έλεγχο νομιμότητας, διαφάνεια και λογοδοσία πριν από την υιοθέτηση τεχνολογιών υψηλού ρίσκου, ιδίως όταν αυτές επηρεάζουν θεμελιώδη δικαιώματα και χρηματοδοτούνται από κρατικά και ενωσιακά κονδύλια.
